verscheen in ZA-Krant

Uitbundig en ingetogen
kunst waar je vrolijk van wordt

door Jet van Swieten

‘Mevrouw, dit is geen kunst meer,’ leek een van de bezoekers van de na afloop van de opening van de expositie Uitbundig en Ingetogen klagend op te willen werpen. Meteen na deze uitspraak veranderde de man zijn gezichtsuitdrukking, omdat hij tegenover Nellie Zoetmulder zijn waardering wilde tonen. ‘Dit is geen kunst meer, dit overstijgt.’ Deze twee tegenovergestelde boodschappen zijn veelzeggend. De man toonde hiermee aan dat een tafellaken beslist een servet kan wezen en vlees wel degelijk vis kan zijn, als je er maar van kan genieten.

Zo ook blijken de twee uitersten Uitbundig en Ingetogen geen tegenhangers van elkaar meer te zijn en kunnen zij elkaar zelfs versterken. De twee expressies weten uitstekend hoe zij het enthousiasme bij de bezoekers moeten lospeuteren, terwijl ze de bezoekers ook tot staan weten te brengen voor de vele, uiteenlopende werken die de hal van ons gebouw de komende tijd opsieren.

Vrolijke kunst

Galeriehoudster Mercedes Choufoer heeft er alles aan gedaan om vooral het opwekkende element in te brengen, door kleurrijke en vrolijkmakende kunst naar voren te schuiven. De kunst geeft niet alleen een indruk van wat Galerie Mercedes in Wassenaar te tonen heeft, maar biedt meer.

‘Hier heb ik ook kunstenaars naar voren gehaald, die nieuw zijn in de galerie, zoals Bert Grotjohann en Carola Robert met hun glasobjecten’, aldus Mercedes. De grote glasstukken, zoals de werken van Ioan Nemtoi, hebben haar hart gestolen. Van hem is altijd wel werk in de galerie te vinden. Mercedes erkent dat je welhaast stapelgek op kunst moet zijn om zo intensief ermee bezig te zijn. Kunst is haar met de paplepel ingegoten. De liefde ervoor werd vooral opgewekt door haar ontmoeting met de kunstenaar Frits Klein, toen zij vijftien jaar was.

Haar voetstappen in de kunst leidden niet meteen naar het zelf produceren van werk. Zij werd fotograaf, startte een lijstenmakerij en de galerie. Het is pas de laatste jaren dat zij ook zelf actief aan het schilderen is geslagen.

Eigen stijl

Het opzetten van een galerie was een logisch vervolg op Mercedes’ ontmoeting met Frits Klein. ‘In Pulchrie in Den Haag heb ik een expositie voor hem ingericht, toen hij negentig werd. Het werk dat erbij hoorde beviel mij zo, dat ik een galerie startte. Daar ben ik meteen met grote namen gaan werken. Het liefst werk ik met mensen wiens werk je van een kilometer afstand kunt herkennen aan de persoonlijke toets. De kunstenaars moeten een eigen stijl hebben ontwikkeld en er moet een bepaalde voortgang in het werk zitten. Per definitie is de kunst die ik toon vrolijke kunst. De wereld is al rot genoeg. Deze vrolijkheid heb je nodig in je leven.’

De expositieruimte in het ZA-gebouw vindt Mercedes een genot. Acht jaar geleden heeft zij hier een tentoonstelling ingericht. Nu is zij weer met genoegen terug. ‘Het is een ruimte die blijft boeien. Je kunt er in alle rust heel veel mee doen. Je kunt er veel kwijt en de zwarte wanden zijn veel leuker dan wit. In de hal waar je binnenkomt heb ik de eye-catchers geplaatst, terwijl in de driehoek, wat ik de “eetkamer” noem, het ingetogener werk te zien is. Hier kunnen de mensen in alle rust kijken.’

Contrast is te vinden in de deelnemende kunstenaars. Ze zijn er in alle leeftijdsgroepen. Iedere leeftijdsgroep straalt weer iets eigens uit. ‘Beheersing van techniek krijg je pas in de loop der jaren. Werk dat je boven je 45ste maakt, ziet er anders uit, heeft een ontwikkeling doorgemaakt en straalt een andere visie uit dan het werk dat iemand op jongere leeftijd heeft gemaakt. Het werk van jongeren herken je vaak aan het uitbundige, terwijl een oudere kunstenaar meer ingetogen raakt. Voor deze expositie heeft iedereen zijn nieuwste werk ingeleverd.’

Glaskunst

Glas is een hele grote passie van Mercedes. Het besef dat glasblazen een zwaar en moeilijk werk is, heeft haar ertoe aangezet zich op deze kunstvorm te concentreren. Ooit hoopt zij haar eigen schilderijen nog eens in glas te kunnen omzetten. Voorlopig is dat nog niet aan de orde. Ze geniet van wat de kunstenaars als de Roemeen Ioan Nemtoi haar te bieden hebben. Ook in haar openingstoespraak kwam haar passie voor glas tot uitdrukking.

Mercedes sprak over de eeuwenoude technieken, die vooral werden toegepast op gebruiksvoorwerpen als drinkglazen. In Nederland kwam glas als kunstvorm in opgang toen architecten als De Bazel glasmeesters opdracht gaven hun ontwerpen in glas uit te voeren. Dit levert in het glasmuseum van Leerdam regelmatig boeiende tentoonstellingen op.

Met name de niet te stuiten creativiteit van Ioan Nemtoi, die als jonge glaskunstenaar furore maakt in de wereld, wilde Mercedes benadrukken. Op zijn jonge leeftijd – hij is 38 jaar – beheerst hij rond de tien glastechnieken. ‘Ik houd mijn hart vast voor wat er nog moet komen.’

Het is inderdaad indrukwekkend wat de Roemeen bij de Zwolsche Algemeene heeft neergezet. Ingetogen pronkstukken zijn de vazen die hij heeft bewerkt met goud, zilver en platina. Ze staan zodanig opgesteld, dat geen bezoeker van het gebouw er omheen kan, recht voor de ingang. Langdurig stil worden van deze objecten is onmogelijk, want nog voordat de bezoeker een voetstap in de richting van de twee kapitale vazen heeft gezet, wordt hij tegengehouden door een serie uitbundig gevormde en gekleurde glasobjecten die in niets lijken op het tweetal verderop. Ze dragen namen als Karafe Black Sea, Sphere Van Gogh, Sphere Dali. Bert Grotjohann heeft daartegenover zijn ingetogen glazen schilderijtjes, maar heeft er ook eenvoudig vormgegeven objecten staan van geslepen glas. Het lijken scheepjes die in transparante takels hangen en daardoor verplicht zijn te blijven waar ze zijn, tenzij ze vervaarlijk in hun tuigwerk gaan schommelen.

Wie over zijn eerste verbazing is heen gekomen, kan het aan de hal binnen te wandelen en verder te kijken. Overal staan glasobjecten en hangen schilderijen, zoals de kleurrijke luchten van Arvee. Afkickend van als die uitbundige vrolijkheid, is mogelijk in de ‘eetkamer’, waar de vrolijkheid blijft en de uitbundigheid is verpakt in bescheiden grafiek en aquarellen.

Waaghalzen

En dan zijn er van die waaghalzen, die durven terug te gaan naar de uitbundigheid. Tijdens de opening durfden twee vrouwen het aan in gedachten zich eigenaar te dromen van twee knalgele vazen van Ioan Nemtoi. Huub van Woerden moest erbij komen om de dames op de foto te zetten, terwijl zij zich hadden opgesteld achter de vazen en hun handen begerig langs het uitbundige glas lieten gaan. Of de twee de vazen soms hadden aangekocht? ‘Nee, dat niet, maar we vinden ze zo mooi! Het is echt genieten hier.’ En weg waren ze weer, op naar het volgende object om zich aan te verlustigen.

Deelnemende kunstenaars:

Arvee

Lukie de Bree

Oscar Faase

Fenneke van der Elst

Bert Grotjohann

Ioan Nemtoi

Anne Rensen

Carola Robert

Kees de Waal

Sluit venster